පත්තර මහ ගෙදර බැති සිතින් මිහින්තලා බිම සැනහෙයි සතොසින්

දිනමිණ : 2011-06-11

සකල ශ්‍රී ලාංකීය ජනතාවගේ ජීවිත ශ්‍රී සම්බුදු දහමින් ආලෝකමත් කරලන්නට, උතුම් වූ සඳහම් පණිවිඩය රැගෙන අනුබුදු මිහිදු මාහිමියන් මිහින්තලාවට වැඩම කළ අති ගෞරවණීය වූත් ඓතිහාසිකවූත් සදහම් චාරිකාව සිහිපත් කරමින් පවත්වන්නට යෙදුනාවූ පොසොන් මහා පිංකම මෙවර ද මහත් බැතියෙන් යුතුව සැමරීමට සියලු සැදැහැවත්හු පෙළගැසී සිටිති. මිහිඳු මාහිමියන්ගේ ලංකාගමනය සිහිපත් කරලනුවස් මේ මස පුන්පෝහෝ දින පවත්වනු ලබන්නේ 2319 වෙනි පොසොන් සැමරුම් උළෙලයි. මෙයින් වසර 2319 කට පමණ පෙර අනුබුදු මිහිඳු මාහිමියන් මෙසිරිලකට වැඩම කළ දා පටන් මේ දක්වා ‘පොසොන්’ කියූ පමණින් ශ්‍රී ලාංකීය ජනතාවගේ මුවඟට නැඟෙන්නේ ඓතිහාසික මෙන්ම අති රමණීය මිහින්තලා පුදබිමේ නාමයයි.

එමෙන් ම මෙයින් අඩසියවසකට පමණ පෙර සිට නොහොත් වර්ෂ 1963 සිට මිහින්තලේ පොසොන් උළෙල කියූ පමණින් ‘ලේක්හවුස් ආලෝක පූජාව‘ යන නාමය ද සර්ව ආගමික බැතිමතුන්ගේ සිත්සතන් තුළ ජනිත වේ. ඒ හසරක් නොදැන අඳුරේ ගිලී සිටි ජාතියක් දැහැමි දිවිපෙවෙතකට හුරු කරමින්, ඔවුන්ගේ දෙලොව සැපතට උතුම් වූ ශ්‍රී සම්බුදු දහම දේශනා කළා වූ මිහින්තලා පිං බිම පොසොන් සමයේ දී ඒකාලෝක කරලන්නට ලේක්හවුසිය වර්ෂ 1963 සිට අද දක්වාම පුරෝගාමීව කටයුතු කරන නිසාවෙනි. හිරු නොබසින අධිරාජ්‍යයේ යටහත් ජාතියක් වූ අප එයින් මුදාලන්නට දිරිදෙමින්, අවදිකරමින් හා අපගේ තොරතුරු දැන ගැනීමේ පිපාසාව සංසිඳුවමින් මුද්‍රිත මාධ්‍ය හරහා සුවිසල් ජාතික යුතුකමක් ඉටු කළ ලේක්හවුස් නිර්මාතෘ දිවංගත ඩී. ආර්. විජේවර්ධන මැතිඳුන්ගේ සුපහන් බැති සිත මෙසේ මිහින්තලා පුදබිම ආලෝකවත් කරලන්නට යොමු වූයේ ජාතියේ ම භාග්‍යයකට ය.

මෙවර පොසොන් පොහොයට සමගාමීව මේ මස 14, 15 හා 16 යන තෙදින පුරා පවත්වනු ලබන්නේ හතළිස් නමවන (49) ‘ලේක්හවුස් ආලෝක පූජා පිංකමයි.’ ඒ ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලයේ ද සම අනුග්‍රහයෙනි. නුවරගම් පළාතේ උප ප්‍රධාන අධිකරණ සංඝනායක මිහින්තලා රාජමහා විහාරාධිපති නාමල්වැවේ රතනසාර නාහිමියන් ඇතුළු මහා සංඝරත්නයේ අනුශාසනා පරිදි සිදු කෙරෙන මෙම පොසොන් පිංකම පිළිබඳ උන්වහන්සේ අදහස් දැක්වූයේ මෙසේ ය. ‘පොසොන් උත්සවය කියන්නේ ලංකාවේ හැම ජාතියකටම, හැම ආගමකට ම සම්බන්ධ සියලු ජනතාව අනුරාධපුරයට හා මිහින්තලේට පැමිණෙන මේ රටේ විශාලම ආගමික උත්සවය. විශේෂයෙන් බුදුන් වහන්සේගේ ශ්‍රී සද්ධර්මය අපට දායාද කළ මිහින්තලා පුදබිමේ තිබෙන සිද්ධස්ථාන වැඳ පපුදා ගැනීමට විශාල සැදැවතුන් පිරිසක් මිහින්තලේ ට එනවා.

අද තරම් පහසුකම් නොතිබුණ කාලයේ ඒ කියන්නේ 1963 අවුරුද්දේ ඉඳලා ලේක්හවුස් ආයතනය පොසොන් උදාව නිමිති කරගෙන මුළු මිහින්තලාවටම විදුලි ආලෝකය ලබා දෙනවා. ඒ වගේ ම මේ ආලෝක පූජාවට සමගාමීව මිහින්තලේ ප්‍රදේශයේ පාසල්, පෙර පාසල්, පුස්තකාල, රෝහල් වැඩිදියුණු කිරීමට ලේක්හවුස් ආයතනය පුරෝගාමී වී විශාල වැඩ කොටසක් කර තිබෙනවා. ඒක නිසයි මේ ප්‍රදේශයේ ජනතාව ලේක්හවුස් ආයතනයට මේතරම් ගෞරවයක් දක්වන්නේ. ඒ එක්කම කියන්න ඕනෑ මේ ජනතාව හෙට දවසෙත් මේ උදව් උපකාර සහය බලාපොරොත්තු වෙනවා.’ මෙලෙස පත්තර මහ ගෙදරින් මිහින්තලේ ප්‍රදේශයේ සිප් නැණ ලබන දූ පුතුන් වෙනුවෙන් ඔවුන්ගේ පාසල්වලට කළ මෙහෙය විමසා බැලුවෙමු. මිහින්තලේ මහ විද්‍යාලයේ විදුහල්පති අබේරත්න ඉලංගසිංහ මහතා මේ පිළිබඳ අදහස් දැක්වූයේ මෙසේ ය.

ලේක් ආයතනයෙන් 1991 දී ලබාදුන් පුස්තකාලය නිසා මේ පාසලට තිබුණ ලොකු අඩුපාඩුවක් සම්පූර්ණ වුණා. ඒ වගේ ම එයට අවශ්‍ය පොත්පත් ලබාදුන්නා. මෑතකදී අප කළ ඉල්ලීමකට අනුව රුපියල් ලක්ෂ ගණනක් වැයකරලා පුස්තකාලයේ බිමට ටයිල් ඇල්ලුවා. අබලන් දොර වෙනුවට අලුත් දොරක් සවිකර දුන්නා. ඒ වගේ ම පුස්තකාලය ආරම්භ කළ දා පටන් අද දක්වාම බුදුසරණ, දිනමිණ, ඩේලිනිව්ස් හා සිළුමිණ පුවත්පත් නොමිලේ ලබා දෙනවා. ඒ විතරක් නෙමෙයි ලක්ෂ ගණනක් වැය කර මේ දරුවන්ට පරිගණක දැනුම ලබා ගැනීම සඳහා මේ විද්‍යාලයට වටිනා පරිගණක ඒකකයක් හා අවශ්‍ය පරිගණක ලබාදී තිබෙනවා. පාසල් භූමිය නිසි ලෙස සකස් කර ඒ වටා ආරක්ෂිත වැටක් ඉදිකර දීමටත් මේ ආයතනය කටයුතු කර ඇති බව බොහොම ගෞරවයෙන් සිහිපත් කරනවා.’

දිනමිණ බුදුසරණ පුස්තකාල ගොඩනැගිල්ල

මිහින්තලේ කම්මලක්කුලම විද්‍යාලයේ විදුහල්පති ඩී. එම්. ඒ. දිසානායක මහතා මේ පාසලේ 11 වසර දක්වා පංති තිබෙනවා. අපට 1990 වසරේ දී ලේක්හවුස් ආයතනයෙන් විද්‍යාගාරයකට අවශ්‍ය උපකරණ ලබා දුන්නා. ඒ නිසයි මේ විද්‍යාලයට විද්‍යාගාරයක අඩුපාඩුව නැති වුණේ. ඒක හරිම ප්‍රයෝජනවත් පරිත්‍යාගයක්. මේ පාසලේ ඉගෙන ගන්න වැඩි දරු පිරිසක් එන්නේ උතුරු නැඟෙනහිර ප්‍රදේශවල යුද්ධයෙන් අවතැන් ව සිටින අශෝකපුර ගමේ සිටයි. මිහින්තලේ කටුපොත ප්‍රදේශයේ දරුවන් හට නිදහස් අධ්‍යාපනයේ අයිතිය භුක්ති විදින්නට ‘අ’ යන්න කියන්නට වරම් ලබා දුන්නේ ද පත්තර මහ ගෙදරයි. මිහින්තලා ආලෝකභාරයේ පරිත්‍යාගයක් ලෙස ලේක්හවුස් අතුරු මිතුරු පෙර පාසල් 1995 දී ආරම්භ විය. මේ එම පෙර පාසලේ ආරම්භයේ සිට මේ දක්වා කටයුතු කරන තමරා කුමාරි ඒකනායක ගුරු මහත්මියගේ අදහස්ය.

‘ඇත්තටම මේ ප්‍රදේශය ඉතාම දුෂ්කරයි. මේ ගම්වැසියන් වැඩි පිරිසක් ගොවියන්. ඔවුන්ගෙ දරුවන්ට අධ්‍යාපනය ආරම්භ කරන්න ලේක්හවුස් ආයතනයේ මේ පෙර පාසල ඉදිකිරීම විශාල පිනක්. එදා සිට අද දක්වා මෙහි ගුරුතුමිය හැටියට මට ලේක්හවුස් ආයතනයෙන් තවමත් ගෙවීම් කරනවා. මම මුල් අකුරු කියා දී ඉගැන් වූ දරුවන් මගතොටේ මුණගැසුනම ගෞරව දක්වන කොට සිතට ලොකු සතුටක් දැනෙනවා. එහි ගෞරවය හිමි විය යුත්තේ ලේක්හවුස් ආයතනයටයි. මීට අමතරව මිහින්තලේ පතිරාජ තෙන්නකෝන් ප්‍රාථමික විද්‍යාලයේ පිහිටුවා ඇති දිනමිණ බුදුසරණ ළමා දන්ත චිකිත්සාගාරය මගින් එම විද්‍යාලයෙය් පමණක් නොව මිහින්තලේ ප්‍රාදේශීය සෞඛ්‍ය වෛද්‍ය සේවා බල ප්‍රදේශයේ ම පිහිටි පාසල්වල දූ දරුවන්ගේ දන්ත සෞඛ්‍ය සුරැකීමට සුවිසල් මෙහෙයක් සිදුවෙයි.

1993 ජුනි මස 4 වෙනිදින විවෘත කරන ලද මෙම දන්ත චිකිත්සක මධ්‍යස්ථානය අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික් සෞඛ්‍ය සේවා අධ්‍යක්ෂ කාර්යාලය හරහා මිහින්තලේ ප්‍රාදේශීය සෞඛ්‍ය වෛද්‍ය සේවා කාර්යාලය මගින් පාලනය වෙයි. පොසොන් සමයේ දී පමණක් නොව වසරේ සෑම දිනකම පාහේ දිවයිනේ නන්දෙසින් මිහින්තලේ වැඳ පුදා ගැනීමට පැමිණෙන බැතිමතුන්ගේ පහසුව සඳහා මිහින්තලේ නගරයේ ඉදිකර ඇති ලේක්හවුස් විශ්‍රාම ශාලාව නිසා බැතිමතුන්ගේ නවාතැන් ගැටලුව විසැඳී ඇත. ඒ වෙනුවෙන් අය කරනු ලබන්නේ ද විශ්‍රාම ශාලාවේ නඩත්තු කටයුතු සඳහා පමණක් වැය කිරීමට සුළු මුදලකි. මිහින්තලේ රජයේ රෝහලේ ඉදිකර ඇති රෝහල් වාට්ටුවෙන් සිදුවන මෙහෙය පිළිබඳ රෝහල් කාර්ය මණ්ඩලය මෙන් ම ප්‍රදේශවාසීන් ද කතා කරනුයේ ඉමහත් ප්‍රසංශාවෙනි. අනුරාධපුර ශික්ෂණ රෝහලෙන් ප්‍රතිකාර ලබා පුනරුත්තාපනය පිණිස මිහින්තලේ රෝහල වෙත යොමුකර ඇති උතුරු මැද පළාතේ නන්දෙසින් පැමිණි මානසික රෝගීන් විශාල පිරිසකට ලේක්හවුස් ආයතනය තනාදුන් මෙම රෝහල් ගොඩනැඟිල්ල සෙවණ දෙයි.

දිනමිණ සහ ඩේලිනිවුස් පුවත්පත කියවන සිසුවියන්

පොසොන් උත්සවයට සමගාමීව ලේක්හවුස් ආයතනය මෙලෙස මිහින්තලේ ප්‍රදේශයේ දියුණුවට මෙන් ම මිහින්තලා පුදබිමේ ගෞරවය සුරැකීමට ඉමහත් සේවයක් කර තිබේ’ මිහින්තලා රජමහා විහාරයේ අබලන්ව ඇති පැරැණි පොහොය ගෙය වෙනුවට නව පොහොය ගෙයක් ඉදිකිරීම සඳහා මිහින්තලා ආලෝක භාරය හරහා කටයුතු කිරීම ලේක්හවුස් ආයතනය සිදු කරන සද් ක්‍රියාවන් සඳහා සමීපම නිදසුනකි. මහා භාරකාර දෙපාර්තමේන්තුවේ හා ලේක්හවුස් ආයතනයේ බැතිබර දායකත්වයෙන් මෙම පොසොන් පුන් පොහෝදින මිහින්තලේ ප්‍රදේශයේ දහම් පාසල් දරු දැරියන් පන්සියයක පිරිසක් සිල් සමාදන් කරවීමේ මහා ශීල ව්‍යාපාරයක් මිහින්තලා පුදබිමේ දී සිදු කිරිමට නියමිතය. එසේ ම මෙම දරු දැරියන් හට අවශ්‍ය සියලුම සිල්රෙදි හා දානය ලබාදීම ද සිදු කරනුයේ මෙම ආයතනවල අනුග්‍රහයෙනි.

ගුණ දහමින් හා යහගුණයෙන් යුත් මතු පරපුරක් බිහිකරලීමේ අරමුණින් මෙම ශීල ව්‍යාපාරය ආලෝක පූජා පිංකම ඇරැඹී මුල් යුගයේ සිට මේ දක්වා සිදු කෙරයි. එපමණක් නොව නැණ නුවණින් පිරි ශ්‍රී ලාංකීය දූ පුතුන්ගේ දක්ෂතා, හැකියාවන් මතුකරලන්නට ඔප් නංවන්නට මෙවරද බුදුසරණ කථික තරග හා රචනා තරග පැවැත්වීමට කටයුතු යොදා තිබුණි. ජාතික පොසොන් උළෙලට සමගාමීව පත්තර මහගෙදර මිහින්තලේ පුදබිම හා ප්‍රදේශය වෙනුවෙන් සිදු කළ සිදු කරන මෙහෙයට අමතරව මෙරට ජාතික වශයෙන් මුහුණදුන් උපද්‍රවල දී නොපැකිළිව පෙරටවිත් නොමසුරුව විපතට පත් ජනතාවට ආධාර උපකාර ලබා දී ඇත. ත්‍රස්තවාදී උවදුරු පැවැති සමයේ, සුනාමි ව්‍යසනයේ දී හා මෙම වසරේ ගංවතුර උවදුරින් ජනතාව විපතට පත් වූ අවස්ථා ඒ සඳහා කදිම උදාහරණයි. 2600 වෙනි සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය සමරන මෙසමයේ ගෞරවනීය බුද්ධ ශාසනය බබලවමින් දිනෙන් දින දියුණුවේ මං පෙත් කරා යන්නට ලේක්හවුස් ආයතනයට ජනතාවගේ ආශිර්වාදය නිසැකවම ලැබෙනු ඇත.

සටහන
ගාමිණී ජයසිංහ
ඡායාරූප
කිත්සිරි වනසිංහ